السيد الگلپايگاني
10
مجمع المسائل ( فارسي )
داده مكررات از سؤالها را اسقاط نمودهاند واينك قسمتى از آنها در دسترس قرار مىگيرد وپس از مطالعه مىبيند فروع گوناگونى در اين كتاب است كه چه بسا در ديگر رساله ها وكتب فقهى نيست . ليكن در اينجا أذهان خوانندگان را به نكاتى چند توجه مىدهيم : 1 - چون كتاب حاضر استفتائات مختلف از اشخاص مختلف است گاهى پرسش كننده عالمي برجسته وفاضل بوده وديگر گاه محصل وطلبهاى مشتغل وزماني دانشجو ودانشآموز وگاهى كاسب وبازارى وكشاورز ، گاهى از شهرها وزماني از روستاها لذا سؤالها از نظر علمي يك نواخت نيست وقهرا جوابها هم بمناسبت استفتائات ، در يك سطح ويك أفق نمىباشد وخلاصه گاهى سؤالات علمي وفنى شده جواب هم قهرا علمي است وحتى أحيانا سؤال به زبان عربى بوده وجواب هم به عربى داده شده است . 2 - گاهى عبارات غير مأنوس وألفاظ ومطالب ، مكرر وحتى اصطلاحات محلى در پرسشها به چشم مىخورد معلوم باشد كه اين منتسب به عدم توجه ناظرين ومباشرين نبوده بلكه اتفاقا كوشش شده كه عبارات وألفاظ ومطالب ، تنقيح وتهذيب گردد ليكن چون گاهى ، دست بردن در ألفاظ وتصرف در مطالب موجب اخلال به مطلب وبهم خوردگى مقصد پرسش كننده مىشده بدين جهت از تصرف زياد خوددارى شده است . 3 - گاهى استفتائى شبيه به استفتاء ديگر ويا عين آنست ( وهمچنين در ناحية جواب ) ومع ذلك هر دو استفتاء ذكر شده در اينجا بايد توجه داشت كه هر چند ظاهر ابتدائي هر دو يكى است وليكن با دقت كه مىنگريم در هر يك از دو سؤال ، نكتهاى اضافه است كه در ديگرى نيست ونيز هر يك از دو جواب مشتمل بر مطالبى است كه در ديگرى نيست علاوة بر اين كه بسيارى از اين سؤالها نمونه ها ومصاديق است ودر نظر بسيارى از مردم اختلاف در مصاديق موجب تو هم اختلاف حكم مىباشد از اينرو هر يك جداگانه ذكر شده است . 4 - علاوة بر مسائلي كه قبلا تنظيم شده بوده أخيرا مسائلي زياد از دفترهاى مختلف استفتائات بوسيلة اينجانب ، استخراج شده ودر أبواب مناسب خود ادغام ودرج گرديده است . 5 - قسمتى از اين مسائل است كه ممكن است به نظر سطحى وبينش ابتدائي بعضي متناسب با عنوان باب نباشد ولى با كمي تأمل ويا مختصر آشنائى با